Nowotwory układu moczowo-płciowego u mężczyzn wciąż zbyt często wykrywane są zbyt późno. Tymczasem rak gruczołu krokowego (prostaty) oraz rak jądra to choroby o zupełnie innym przebiegu, wieku zachorowania i dynamice rozwoju – ale łączy je jedno: wczesne wykrycie daje bardzo dobre rokowanie. W Intima Clinic regularnie przypominamy, jak ogromne znaczenie ma profilaktyka.
Rak prostaty – choroba wieku dojrzałego
Rak gruczołu krokowego jest najczęściej występującym nowotworem złośliwym u mężczyzn. Wysoki wskaźnik zachorowań wynika przede wszystkim ze starzenia się społeczeństwa – im starszy mężczyzna, tym ryzyko zachorowania jest większe.
To nowotwór, który:
- rozwija się bardzo wolno,
- przez długi czas nie daje żadnych objawów,
- od pierwszych zmian do powstania niewielkiego guza może minąć nawet około 10 lat.
Jeszcze kilkadziesiąt lat temu wielu mężczyzn umierało, nie wiedząc, że chorują – nowotwór nie zdążył się ujawnić. Dziś żyjemy dłużej, dlatego nieleczony rak prostaty staje się realnym zagrożeniem, prowadząc do naciekania okolicznych tkanek i przerzutów do innych narządów.
Szacuje się, że:
- rak prostaty dotyczy nawet około 50% mężczyzn między 60. a 70. rokiem życia,
- może ujawniać się także przed 50. rokiem życia, zwłaszcza przy obciążeniu rodzinnym.
Rak jądra – szybki i groźny, choć dotyczy młodych
Zupełnie inny charakter ma rak jądra, który:
- rozwija się bardzo szybko,
- wymaga natychmiastowej diagnostyki i leczenia,
- najczęściej dotyka nastolatków i młodych dorosłych mężczyzn.
W jego przypadku znaczenie mają tygodnie, a czasem nawet dni. Jest to najczęstszy nowotwór złośliwy u młodych mężczyzn.
Statystycznie rak jądra dotyczy około 25% mężczyzn między 22. a 44. rokiem życia, co czyni go jednym z najważniejszych problemów onkologicznych w tej grupie wiekowej.
Profilaktyka, która ratuje życie
Profilaktyka raka prostaty
Każdy mężczyzna po 45. roku życia powinien:
- raz w roku zgłaszać się na kontrolę do urologa,
- wcześniej, jeśli pojawią się trudności w oddawaniu moczu lub rak prostaty występował w rodzinie.
Podstawowe badania profilaktyczne obejmują:
- badanie per rectum (przezodbytnicze, palpacyjne),
- USG przezodbytnicze,
- oznaczenie poziomu PSA z krwi – markera charakterystycznego dla prostaty.
W razie nieprawidłowości lekarz może zlecić:
- rezonans magnetyczny,
- biopsję stercza (w tym bardzo precyzyjną biopsję fuzyjną).
Profilaktyka raka jądra
W przypadku raka jądra kluczowe znaczenie ma samobadanie. Każdy mężczyzna – już od 15. roku życia – powinien wykonywać je:
- najlepiej raz w tygodniu,
- minimum raz w miesiącu,
- najlepiej po ciepłej kąpieli, gdy moszna jest rozluźniona.
Jak badać jądra?
- delikatnie obejmij jądro dłońmi,
- przesuwaj palce po jego powierzchni, lekko uciskając,
- zdrowe jądro powinno być miękkie i gładkie.
Twardość, guzek, obrzęk, nagromadzenie płynu, asymetria lub zmiana koloru skóry moszny to sygnały alarmowe, które wymagają pilnej wizyty u urologa. W diagnostyce podstawowej wykonuje się USG jąder – badanie bezbolesne i bardzo dokładne.
Objawy, których nie wolno ignorować
W początkowym stadium rak prostaty może dawać subtelne objawy, takie jak:
- trudności w oddawaniu moczu,
- częstsze parcie na pęcherz,
- krew w moczu lub nasieniu.
W bardziej zaawansowanych stadiach pojawiają się:
- bóle podbrzusza, krocza i kości,
- nietrzymanie moczu,
- zaburzenia erekcji.
W przypadku raka jądra niepokój powinny wzbudzić również:
- powiększenie piersi,
- bóle pleców,
- kolka nerkowa,
- obrzęki czy zmiany w jamie brzusznej.
Niestety takie objawy często świadczą już o zaawansowanym stadium choroby, z gorszym rokowaniem.
Rak prostaty i rak jądra to dwa różne nowotwory, ale oba pokazują, jak ogromną rolę odgrywa czujność i regularna profilaktyka. Badania kontrolne, samobadanie i szybka reakcja na niepokojące objawy mogą uratować zdrowie, a nawet życie. Jeśli coś odbiega od normy nie czekaj. Wczesna konsultacja urologiczna to najlepsza decyzja, jaką możesz podjąć dla siebie. Umów się do Intima Clinic.
Autor / konsultacja merytoryczna: Dr n. med. Tomasz Basta i zespół specjalistów Intima Clinic
Dr n. med. Tomasz Basta jest specjalistą ginekologii i położnictwa, założycielem Intima Clinic Group oraz ekspertem w zakresie ginekologii estetycznej, plastycznej, regeneracyjnej i uroginekologii. W Intima Clinic zajmuje się diagnostyką i leczeniem problemów związanych ze zdrowiem intymnym kobiet, w tym nietrzymaniem moczu, atrofią pochwy, liszajem twardzinowym, bliznami krocza oraz zespołem rozluźnienia pochwy. Od 2023 roku pełni funkcję Prezesa Polskiego Towarzystwa Ginekologii Estetycznej i Rekonstrukcyjnej.